PGS 15:2025: de nieuwe richtlijn is er, maar welke versie moet u toepassen?
PGS 15:2025 is de vernieuwde richtlijn voor de opslag en tijdelijke opslag van verpakte gevaarlijke stoffen. De meest actuele publicatie is PGS 15:2025 versie 1.1 van april 2026. Toch betekent dit niet dat ieder bedrijf zijn opslag direct aan deze nieuwe versie moet aanpassen.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft in mei 2026 besloten PGS 15:2025 niet aan te wijzen in de Omgevingsregeling. Voor niet-vergunningplichtige opslag waarvoor het Besluit activiteiten leefomgeving rechtstreeks naar PGS 15 verwijst, blijft PGS 15:2021 daarom in beginsel de verplichte versie.
Voor vergunningplichtige opslag is de situatie anders: daar moet worden gekeken naar de PGS 15-versie die in de omgevingsvergunning is aangewezen. Dit kan zelfs een oudere versie zijn.
PGS 15:2025 kan onder bepaalde omstandigheden toch worden toegepast, bijvoorbeeld via gelijkwaardigheid, maatwerk of binnen een vergunningprocedure.
Voor bedrijven betekent dit dat niet alleen de vraag “Wat staat er in PGS 15:2025?” relevant is, maar vooral:
“Welke versie van PGS 15 geldt voor onze specifieke opslag en is het verstandig om nu al met PGS 15:2025 rekening te houden?”
VNCW Consultants kan bedrijven helpen om die vraag voor hun specifieke situatie te beantwoorden.
CTA: Laat beoordelen welke PGS 15-versie voor uw opslag geldt
Wat is PGS 15:2025?
PGS 15 is de richtlijn voor de opslag en tijdelijke opslag van verpakte gevaarlijke stoffen met betrekking tot brandveiligheid, arbeidsveiligheid en milieuveiligheid.
De nieuwe versie is opgesteld volgens de risicobenadering van de PGS Nieuwe Stijl. Daarbij wordt gewerkt vanuit scenario’s, doelen en maatregelen.
PGS 15:2025 versie 1.0 is vastgesteld door het Bestuurlijk Omgevingsberaad. Inmiddels is versie 1.1 van april 2026 beschikbaar.
Versie 1.1 is inhoudelijk gelijk aan de vastgestelde versie 1.0. Het interactieve risicodiagram is toegevoegd en daarvoor zijn verschillende koppelingen tussen scenario’s, doelen en maatregelen hersteld.
Het is daarom belangrijk onderscheid te maken tussen twee zaken:
PGS 15:2025 is een definitieve en vastgestelde PGS-richtlijn.
Maar:
PGS 15:2025 is niet aangewezen in de Omgevingsregeling.
Die twee feiten kunnen naast elkaar bestaan en veroorzaken in de praktijk regelmatig verwarring.
Is PGS 15:2025 verplicht?
Niet automatisch.
Voor het antwoord moet onderscheid worden gemaakt tussen verschillende situaties.
Niet-vergunningplichtige opslag
Voor niet-vergunningplichtige opslag waarvoor het Besluit activiteiten leefomgeving rechtstreeks naar PGS 15 verwijst, geldt PGS 15:2021.
PGS 15:2021 is namelijk de versie die momenteel in bijlage II van de Omgevingsregeling is aangewezen.
Dat betekent dat een bedrijf niet uitsluitend omdat een nieuwere PGS-versie beschikbaar is automatisch verplicht is PGS 15:2025 toe te passen.
Vergunningplichtige opslag
Voor vergunningplichtige opslag moet eerst de omgevingsvergunning worden geraadpleegd.
De daarin aangewezen PGS 15-versie is het uitgangspunt. Daardoor kan voor een bestaande vergunning zelfs een oudere versie dan PGS 15:2021 relevant zijn.
Wanneer een vergunning wordt aangepast, moet het bevoegd gezag beoordelen of PGS 15:2021 in de vergunning moet worden opgenomen.
Voor een nieuwe vergunning geldt PGS 15:2021 als aangewezen beste beschikbare techniek.
Waarom wordt PGS 15:2025 niet aangewezen?
Na de vaststelling van PGS 15:2025 zijn in de uitvoeringspraktijk verschillende knelpunten en onduidelijkheden naar voren gekomen.
Deze bleken voldoende zwaarwegend om de versie niet zonder verdere aanpassing in bijlage II van de Omgevingsregeling op te nemen.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft daarom gekozen voor een beperkte herziening.
Dat betekent niet dat de volledige PGS 15 opnieuw wordt geschreven. De aandacht richt zich op onderdelen waarvoor het noodzakelijk is om onduidelijkheden weg te nemen of onderdelen te actualiseren.
Het streven is dat na deze herziening een aangepaste versie van PGS 15 alsnog in de Omgevingsregeling kan worden aangewezen.
Voor bedrijven is dit een belangrijke nuance.
PGS 15:2025 is dus niet ingetrokken en ook niet als technische richtlijn verdwenen. De huidige situatie ontstaat doordat de versie niet als de aangewezen versie in de Omgevingsregeling wordt opgenomen voordat de geconstateerde knelpunten zijn behandeld.
Mag een bedrijf PGS 15:2025 vrijwillig toepassen?
Onder bepaalde omstandigheden is het mogelijk vooruit te lopen op PGS 15:2025.
Voor een niet-vergunningplichtige opslag kan in specifieke situaties worden gekeken naar gelijkwaardigheid of maatwerk. Het bevoegd gezag moet hierover gemotiveerd een besluit nemen.
Voor vergunningplichtige opslag kan toepassing van PGS 15:2025 eveneens aan de orde zijn. Het bevoegd gezag kan in specifieke gevallen gemotiveerd afwijken van de aangewezen beste beschikbare technieken.
Dat kan bijvoorbeeld interessant zijn wanneer toepassing van maatregelen uit PGS 15:2025 technisch beter aansluit bij een nieuw ontwerp of wanneer daarmee een doelmatigere oplossing kan worden gerealiseerd.
Dit betekent echter niet dat een bedrijf zelfstandig kan besluiten om PGS 15:2021 volledig buiten beschouwing te laten.
De juridische route moet vooraf zorgvuldig worden beoordeeld.
CTA: Bespreek toepassing van PGS 15:2025 met een adviseur
PGS 15:2021 of PGS 15:2025?
Voor bedrijven ontstaat daardoor tijdelijk een situatie waarin verschillende versies naast elkaar relevant kunnen zijn.
Een praktische eerste beoordeling ziet er als volgt uit.
Niet-vergunningplichtige opslag: in beginsel PGS 15:2021.
Bestaande vergunningplichtige opslag: controleer welke versie in de vergunning is voorgeschreven.
Nieuwe vergunning: PGS 15:2021 is momenteel de aangewezen beste beschikbare techniek.
Vooruitlopen op PGS 15:2025: kan onder specifieke omstandigheden worden onderzocht, bijvoorbeeld via gelijkwaardigheid, maatwerk of binnen het vergunningproces.
Hierdoor is het niet verstandig om alleen naar het jaartal op de nieuwste PGS-publicatie te kijken.
De juridische status van de opslagvoorziening is minstens zo belangrijk.
Moet een bestaande opslag nu worden aangepast aan PGS 15:2025?
Niet uitsluitend omdat PGS 15:2025 is gepubliceerd.
Wanneer voor uw activiteit PGS 15:2021 rechtstreeks geldt, blijft dat momenteel het aangewezen uitgangspunt.
Bij een vergunningplichtige situatie moet worden gecontroleerd welke voorschriften en PGS-versie in de vergunning zijn opgenomen.
Dat betekent echter niet dat bedrijven PGS 15:2025 volledig kunnen negeren.
Voor bedrijven die een opslagvoorziening willen uitbreiden, vervangen of nieuw bouwen, kan het verstandig zijn om de verschillen tussen de huidige eisen en PGS 15:2025 vroegtijdig te onderzoeken.
Een nieuwe opslagvoorziening wordt immers vaak voor tientallen jaren gebouwd. Het uitsluitend ontwerpen op basis van minimale eisen uit een oudere versie kan daarom strategisch onwenselijk zijn wanneer bekend is dat de PGS-systematiek verder wordt ontwikkeld.
De juiste keuze vereist een combinatie van juridische, technische en bedrijfseconomische afwegingen.
Wat is er veranderd in PGS 15:2025?
PGS 15:2025 is opgezet volgens de systematiek van de PGS Nieuwe Stijl.
De richtlijn werkt vanuit een risicobenadering waarbij scenario’s worden gekoppeld aan doelen en maatregelen. Daarmee wordt inzichtelijker gemaakt welk risico met een maatregel wordt beheerst.
De PGS-organisatie geeft aan dat de nieuwe versie voor een groot deel inhoudelijk overeenkomt met de voorgaande versie, maar dat verschillende maatregelen zijn gewijzigd, samengevoegd of niet meer afzonderlijk zijn opgenomen.
Sommige voorschriften uit eerdere versies zijn bijvoorbeeld niet meer opgenomen omdat het onderwerp al via andere regelgeving wordt geregeld of omdat de maatregel niet rechtstreeks uit de risicoanalyse voortvloeit.
Voor bedrijven betekent dit dat een vergelijking tussen beide versies niet moet worden beperkt tot het vergelijken van nummers van voorschriften.
De structuur en achterliggende systematiek zijn veranderd.
Scenario’s, doelen en maatregelen
De risicobenadering is belangrijk om PGS 15:2025 goed te begrijpen.
Een scenario beschrijft een ongewenste gebeurtenis die kan optreden bij de opslag van gevaarlijke stoffen.
Daartegenover staan doelen: wat moet worden bereikt om een incident te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken?
De maatregelen geven vervolgens praktische invulling aan deze doelen.
Deze systematiek maakt beter zichtbaar waarom een maatregel bestaat.
Voor ontwerpers, adviseurs en bedrijven kan dit helpen om de relatie tussen risico en beheersmaatregel beter te begrijpen.
Het interactieve risicodiagram
PGS 15:2025 versie 1.1 bevat daarnaast een interactief risicodiagram.
Dit diagram maakt de relaties tussen scenario’s, doelen en maatregelen inzichtelijk.
Versie 1.1 van april 2026 is inhoudelijk gelijk aan versie 1.0 uit januari 2025. Voor de introductie van het interactieve risicodiagram zijn wel verschillende koppelingen tussen scenario’s, doelen en maatregelen hersteld.
Voor bedrijven die PGS 15 gebruiken als onderdeel van hun veiligheidsmanagement kan deze structuur helpen om beter te begrijpen welke maatregelen bij welke risico’s horen.
Bestaande activiteiten en nieuwe activiteiten
PGS 15:2025 maakt ook onderscheid tussen bestaande en nieuwe activiteiten.
De maatregelen in hoofdstuk 7 geven invulling aan de stand van de techniek en de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening.
Voor nieuwe activiteiten gaat de richtlijn ervan uit dat deze direct aan de relevante maatregelen voldoen.
Voor bestaande activiteiten bevat de PGS een overzicht van gewijzigde of nieuwe maatregelen en implementatietermijnen.
De praktische betekenis daarvan moet echter altijd worden gezien in combinatie met de juridische status van PGS 15:2025. Omdat deze versie niet in de Omgevingsregeling wordt aangewezen, kunnen de teksten uit de PGS niet zonder meer worden vertaald naar een wettelijke verplichting voor iedere bestaande opslag.
Nieuwbouw: toch rekening houden met PGS 15:2025?
Bij een nieuw magazijn ligt de afweging anders dan bij een bestaande opslag.
Een bedrijf dat in 2026 een nieuwe opslagvoorziening ontwerpt, wil meestal niet alleen weten aan welke eisen het vandaag minimaal moet voldoen. Het wil ook voorkomen dat een kostbare nieuwe voorziening binnen relatief korte tijd moet worden aangepast.
Daarom kan het verstandig zijn om tijdens het ontwerp twee toetsingskaders naast elkaar te leggen:
het juridisch relevante kader, en
de relevante technische ontwikkelingen uit PGS 15:2025.
Vervolgens kan per verschil worden beoordeeld of vooruitlopen technisch, financieel en operationeel verstandig is.
Dit hoeft niet automatisch te betekenen dat iedere maatregel uit PGS 15:2025 wordt overgenomen.
Het gaat juist om een onderbouwde keuze.
Uitbreiding van een bestaande opslag
Ook bij uitbreiding kan deze dubbele beoordeling waardevol zijn.
Stel dat een bedrijf een bestaand PGS 15-magazijn wil uitbreiden of aanvullende opslagvoorzieningen wil bouwen. Dan moet eerst worden vastgesteld welk juridisch kader voor de bestaande én nieuwe situatie geldt.
Vervolgens kan worden onderzocht welke verschillen ontstaan wanneer het ontwerp daarnaast aan relevante onderdelen van PGS 15:2025 wordt getoetst.
VNCW Consultants kan deze verschillen verwerken in een haalbaarheidsonderzoek of gap-analyse.
Hierdoor kan het bedrijf vooraf zien welke gevolgen verschillende ontwerpkeuzes hebben.
PGS 15:2025 gap-analyse
Een bedrijf dat wil weten wat PGS 15:2025 concreet voor de eigen locatie betekent, kan een aanvullende gap-analyse laten uitvoeren.
Daarbij vergelijken we de bestaande situatie bijvoorbeeld met:
het juridisch geldende PGS 15-kader, en afzonderlijk
PGS 15:2025.
Het verschil tussen beide analyses wordt expliciet zichtbaar gemaakt.
Dit voorkomt dat maatregelen uit PGS 15:2025 ten onrechte als bestaande wettelijke verplichting worden gepresenteerd.
Tegelijkertijd krijgt het bedrijf inzicht in mogelijke toekomstige technische aandachtspunten.
CTA: Vraag een vergelijking PGS 15:2021 – PGS 15:2025 aan
PGS 15:2025 en de omgevingsvergunning
Bij vergunningplichtige opslag is de omgevingsvergunning essentieel.
Controleer daarom vóór een investering welke PGS-versie in de bestaande vergunning is aangewezen en welke specifieke aanvullende voorschriften gelden.
Bij een wijziging of nieuwe vergunning moet vervolgens worden beoordeeld welk toetsingskader het bevoegd gezag zal gebruiken en of er redenen zijn om bepaalde maatregelen uit PGS 15:2025 mee te nemen.
Het vroegtijdig bespreken van dergelijke keuzes kan voorkomen dat tijdens een vergunningprocedure discussie ontstaat over een ontwerp dat technisch al ver is uitgewerkt.
Hoe kan VNCW Consultants helpen?
VNCW Consultants ondersteunt bedrijven bij technische en juridische vraagstukken rond de opslag van gevaarlijke stoffen.
Rond PGS 15:2025 kunnen wij onder andere helpen bij:
- bepalen welke PGS-versie van toepassing is;
- vergelijken van PGS 15:2021 en PGS 15:2025;
- uitvoeren van een PGS 15 gap-analyse;
- beoordelen van bestaande opslagvoorzieningen;
- haalbaarheidsstudies voor uitbreiding;
- ontwerp van nieuwe opslagvoorzieningen;
- beoordeling van bouwkundige en organisatorische maatregelen;
- vergunningvraagstukken;
- overleg over maatwerk of gelijkwaardigheid;
- voorbereiding op toekomstige wijzigingen.
Daarbij kijken we niet alleen naar de tekst van PGS 15, maar ook naar de praktische gevolgen voor uw locatie en bedrijfsvoering.
Veelgestelde vragen over PGS 15:2025
Is PGS 15:2025 de nieuwste PGS 15?
Ja. De meest actuele gepubliceerde versie is PGS 15:2025 versie 1.1 van april 2026.
Is PGS 15:2025 aangewezen in de Omgevingsregeling?
Nee. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft besloten PGS 15:2025 niet aan te wijzen. PGS 15:2021 blijft momenteel de in de Omgevingsregeling aangewezen versie.
Waarom is PGS 15:2025 niet aangewezen?
Na vaststelling zijn in de uitvoeringspraktijk knelpunten en onduidelijkheden geconstateerd. Daarom wordt een beperkte herziening uitgevoerd voordat een aangepaste PGS 15 opnieuw voor aanwijzing in de Omgevingsregeling in aanmerking komt.
Welke versie geldt voor niet-vergunningplichtige opslag?
Voor niet-vergunningplichtige opslag waarvoor het Bal rechtstreeks naar PGS 15 verwijst, is PGS 15:2021 momenteel verplicht. Onder specifieke omstandigheden kan toepassing van PGS 15:2025 via gelijkwaardigheid of maatwerk worden onderzocht.
Welke versie geldt bij een omgevingsvergunning?
Voor vergunningplichtige opslag is in eerste instantie de PGS-versie relevant die in de vergunning is aangewezen. Dat kan ook een oudere versie zijn.
Mag ik vrijwillig PGS 15:2025 toepassen?
In specifieke situaties kan vooruitlopen mogelijk zijn. De juiste juridische route hangt af van de activiteit en vergunningstatus. Voor niet-vergunningplichtige opslag kunnen gelijkwaardigheid en maatwerk relevant zijn. Bij vergunningplichtige opslag moet dit in relatie tot de vergunning en het bevoegd gezag worden beoordeeld.
Moet ik mijn bestaande magazijn nu aanpassen?
Niet uitsluitend omdat PGS 15:2025 is gepubliceerd. Eerst moet worden vastgesteld welk juridisch kader voor uw opslag geldt.
Is het verstandig PGS 15:2025 bij nieuwbouw mee te nemen?
Dat kan verstandig zijn. Bij een langetermijninvestering kan het nuttig zijn zowel het huidige juridische kader als de technische ontwikkelingen uit PGS 15:2025 te beoordelen. Of maatregelen daadwerkelijk worden overgenomen, moet per situatie worden afgewogen.
Advies over PGS 15:2025
De huidige overgangssituatie maakt PGS 15 complexer dan simpelweg kiezen tussen een oude en nieuwe versie.
Wilt u weten:
welke PGS 15-versie voor uw bedrijf geldt,
welke verschillen voor uw opslag relevant zijn,
of
of het verstandig is bij nieuwbouw of uitbreiding vooruit te lopen op PGS 15:2025?
VNCW Consultants kan uw situatie beoordelen en de juridische, technische en praktische consequenties inzichtelijk maken.
CTA: Vraag advies over PGS 15:2025 aan
CTA: Laat PGS 15:2021 en PGS 15:2025 voor uw situatie vergelijken